Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych działa już blisko 3 lata, mamy więc bagaż doświadczeń pozwalający ocenić, na ile ta ścieżka uzyskiwania przez pacjentów rekompensaty jest skuteczna i jakie pułapki czyhają na pacjentów chcących z niej skorzystać. Podstawowe wskazówki dotyczące Funduszu można znaleźć na stronie internetowej Rzecznika Praw Pacjenta. Ważne informacje o FKZM płyną jednak także z mojej praktyki jako pełnomocnika pacjentów w tych postępowaniach.
Na wstępie zaznaczę, że zgodnie z tym, co twierdzi Rzecznik, w większości przypadków w postępowaniu przed FKZM nie jest potrzebna reprezentacja pacjenta przez radcę prawnego czy adwokata. Jednak w mojej (i wielu naszych klientów) ocenie, są sprawy o takim stopniu skomplikowania, że poszkodowany pacjent lub rodzina zmarłego pacjenta zwyczajnie mogą sobie nie poradzić z klarownym przedstawieniem przebiegu leczenia i analizą, czy i dlaczego doszło do zdarzenia medycznego. Kluczowe jest takie uzasadnienie zarzutów we wniosku do Funduszu, by zwiększyć szanse na wydanie korzystnej decyzji. Poniżej przestawię ważne informacje o FKZM, które trzeba znać, zastanawiając się nad skierowaniem sprawy na tę ścieżkę.
FKZM a przedawnienie
Wniosek do Funduszu składa się w ciągu 1 roku od dowiedzenia się o zakażeniu, uszkodzeniu ciała, rozstroju zdrowia albo śmierci pacjenta, ale nie później niż 3 lata od zdarzenia. Jest to więc termin krótszy niż na złożenie pozwu. Czy w takim razie można najpierw złożyć wniosek do FKZM, a w razie decyzji odmownej rozważać drodę sądową? Zasadniczo tak, ale trzeba pamiętać o przedawnieniu. Postępowania przed Rzecznikiem w praktyce trwają nie 3 miesiące, a niekiedy i rok.
Najważniejsza informacja jest taka, że przedawnienie zostaje „zamrożone” na czas postępowania przed Rzecznikiem, ale po jego zakończeniu biegnie dalej, z pozostałym wcześniej czasem. Dotyczy to wyłacznie roszczeń cywilnych o naprawienie szkody wynikłej z tego samego zdarzenia medycznego, którego dotyczy wniosek do Funduszu. Naprościej można to ując tak: wniosek do Funduszu chroni przed „uciekaniem” terminu przedawnienia na czas postępowania, ale po zakończeniu postępowania zegar rusza dalej, a nie od początku.
Ważne informacje o FKZM – czy pozytywna decyzja daje jakiś przywileje?
Przywilej w leczeniu przysługuje wtedy, gdy pacjent otrzyma świadczenie kompensacyjne, a RPP w decyzji stwierdzi, że zdarzenie medyczne spowodowało poważne następstwa zdrowotne. Po uprawomocnieniu decyzji pacjent otrzymuje zaświadczenie, na podstawie którego może korzystać poza kolejnością ze świadczeń opieki zdrowotnej. Ma do tego prawo przez okres wskazany w zaświadczeniu, ale nie dłużej niż 5 lat od jego wydania. NFZ wskazuje, że chodzi m.in. o świadczenia w szpitalach i ambulatoryjną opiekę specjalistyczną. W leczeniu ambulatoryjnym termin nie powinien być późniejszy niż 7 dni roboczych od zgłoszenia, gdy nie da się udzielić świadczenia w dniu zgłoszenia.
Ważna informacja o FKZM dla pacjenta: trzeba dopilnować, aby w toku postępowania złożyć wniosek o zawarcie w decyzji adnotacji, że zdarzenie spowodowało poważne następstwa zdrowotne.
Czy mogę złożyć wniosek do FKZM gdy toczy się postępowanie karne?
Tak. Samo toczące się postępowanie karne nie jest przeszkodą do złożenia wniosku do Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych. Zdarza się jednak, że Rzecznik w takim przypadku zawiesza postępowanie do czasu zakończenia sprawy karnej. W mojej opinii nie jest to jednak prawidłowa praktyka.
Przeszkodą do złożenia wniosku do FKZM są przede wszystkim sprawy cywilne i wcześniejsze uzyskanie jakiejkolwiek kwoty odszkodowania za błąd medyczny lub naruszenie praw pacjenta. Ustawa wymaga oświadczenia, że w sprawie objętej wnioskiem nie toczy się i nie zakończyło się prawomocnie postępowanie cywilne o odszkodowanie, rentę lub zadośćuczynienie. Wymaga też oświadczenia, że wnioskodawca nie uzyskał już odszkodowania, renty, zadośćuczynienia od osoby odpowiedzialnej albo z OC.
W kontekście sprawy karnej ważne jest natomiast coś innego: postępowania funduszowego nie wszczyna się albo wszczęte umarza, jeżeli sąd już orzekł na rzecz wnioskodawcy obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem, zadośćuczynienie za krzywdę albo nawiązkę.
Warto też pamiętać, że wnioskodawca musi zawiadomić RPP, jeżeli w toku postępowania zmienią się okoliczności objęte oświadczeniami z wniosku.
Czy jeśli pacjent jest nieprzytomny, to czy ktoś z rodziny może za niego złożyć wniosek?
Tak — pacjent nieświadomy albo faktycznie niezdolny do składania oświadczeń może być stroną postępowania, jeżeli żyje i chodzi o jego zakażenie, uszkodzenie ciała albo rozstrój zdrowia. To pacjent jest wnioskodawcą. Wniosek musi jednak być złożony w jego imieniu przez przedstawiciela ustawowego. Chodzi np. o osobę małoletnią albo ubezwłasnowolnioną.
Gdy pacjent jest nieprzytomny, ciężko chory i nie może świadomie złożyć wniosku, ale nie ma przedstawiciela ustawowego, nie może go zastąpić osoba bliska, jeśli nie jest ustanowiona odpowiednia reprezentacja, np. kuratora albo opiekuna.
Fundusz Kompensacyjny Zdarzeń Medycznych – ważne informacje
Co zrobić, jeśli doszło do kilku zdarzeń medycznych, w kilku szpitalach?
Nalezy złożyć osobne wnioski.
Czy po śmierci pacjenta o świadczenie z Funduszu osoby uprawnione muszą wystąpić razem?
Po śmierci pacjenta świadczenie z Funduszu może uzyskać każda uprawniona osoba z najbliższego kręgu, czyli:
- dziecko pacjenta — w tym dziecko przysposobione,
- rodzic pacjenta — w tym osoba przysposabiająca,
- małżonek pacjenta, o ile nie pozostawał w separacji,
- partner (konkubent), czyli osoba pozostająca z pacjentem we wspólnym pożyciu.
Świadczenie jest ustalane dla każdej uprawnionej osoby osobno, a nie jako jedna wspólna pula dla rodziny. Każdy z uprawnionych może samodzielnie wystąpić do Funduszu, nawet jeśli inni na to się nie zdecydują.
Czy mogę przyjąć świadczenie z Funduszu w imieniu dziecka?
Tak, to ważna informacja o FKZM. Rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka i mogą wystąpić z wnioskiem o świadczenie kompensacyjne dla dziecka, ale trzeba pamiętać, że przyjęcie świadczenia z Funduszu oznacza zrzeczenie się dalszych roszczeń, także gdy pacjentem jest osoba małoletnia.
Przyjęcie świadczenia jest równoznaczne ze zrzeczeniem się roszczeń o odszkodowanie, rentę i zadośćuczynienie wynikających z tego zdarzenia medycznego.
W przypadku małoletniego Rzecznik wymaga uzyskania zgody sądu opiekuńczego przed złożeniem takiego oświadczenia o przyjęciu świadczenia, ponieważ skutkiem jest rezygnacja z potencjalnych roszczeń majątkowych dziecka. To jest czynność przekraczająca zwykły zarząd majątkiem małoletniego. Rodzicom nie wolno samodzielnie zrzekać się takich roszczeń w imieniu dziecka. Kodeks rodzinny i opiekuńczy wymaga zezwolenia sądu opiekuńczego w ważniejszych sprawach dotyczących osoby lub majątku małoletniego.
Podsumowując:
- złożenie samego wniosku do Funduszu — nie oznacza jeszcze zrzeczenia się roszczeń i nie wymaga zgody sądu tylko z tego powodu
- przyjęcie przyznanego świadczenia w imieniu małoletniego — oznacza zrzeczenie się roszczeń, więc należy wystąpić do sądu opiekuńczego o zezwolenie na złożenie oświadczenia o przyjęciu świadczenia.
Jak sprawdzić ile mogę otrzymać z Funduszu?
Przed złożeniem wniosku sprawdź, czy spełniasz przesłanki do uzyskania świadczenia. Możesz wykonać krótki test, składający się z kilku pytań – dzięki temu otrzymasz informację czy w Twojej sprawie możliwe jest ubieganie się o przyznanie świadczenia. Kliknij w link, żeby przejśc do testu: Świadczenie Kompensacyjne.
{ 0 komentarze… dodaj teraz swój }